rozwod - Kancelariagi

kancelariagi
Przejdź do treści
ROZWÓD.
Kiedy może być orzeczony rozwód ?
Rozwód może zostać orzeczony przez sąd, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Są to dwie tzw. pozytywne przesłanki orzeczenia rozwodu, które muszą być spełnione łącznie. Bez spełnienia tych przesłanek orzeczenie rozwodu nie będzie możliwe. Zupełny rozkład pożycia małżeńskiego to stan, w którym między małżonkami doszło do ustania więzi duchowej, fizycznej i gospodarczej (materialnej). Stan ten, aby doszło do orzeczenia rozwodu, musi mieć charakter trwały, co oznacza, iż na podstawie okoliczności sprawy zasadny jest wniosek, iż pomiędzy małżonkami nie jest możliwy powrót do wspólnoty małżeńskiej w płaszczyznach powyżej wymienionych.
Negatywne przesłanki orzeczenia rozwodu:
Orzeczenie rozwodu jest dopuszczalne, gdy sąd ustali, iż pożycie małżeńskie uległo zupełnemu i trwałemu rozkładowi oraz, iż nie zachodzą tzw. negatywne przesłanki rozwodu. Tak więc rozwód nie jest dopuszczalny w przypadku, gdy:

1. wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków;

2. orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;

3. rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia - chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód, lub gdy drugi małżonek nie wyrazi zgody na rozwód, ale odmowa zgody w danych okolicznościach jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Właściwość sądu:
O rozwodzie orzeka sąd Okręgowy, właściwy miejscowo dla ostatniego wspólnego zamieszkania małżonków, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda.

Z żądaniem rozwiązania małżeństwa przez rozwód może wystąpić do sądu każdy z małżonków.

Wina za rozkład pożycia małżeńskiego a alimenty na rzecz byłego małżonka:
W wyroku orzekającym rozwód sąd ustala, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Sąd może orzec o winie jednego lub obojga małżonków, ustalić, że małżonek lub małżonkowie nie ponoszą winy albo na zgodne żądanie małżonków sąd może zaniechać orzekania o winie - w tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy. Kwestia ustalenia winy lub jej braku za rozkład pożycia małżeńskiego wpływa bezpośrednio na możliwości domagania się alimentów od drugiego małżonka bowiem:
1) w sytuacji orzeczenia rozwodu bez orzekania o winie lub uznania obojga małżonków za winnych rozkładu pożycia:

małżonek może żądać od drugiego małżonka alimentów w przypadku, gdy znajduje się w niedostatku (zgodnie z bogatym orzecznictwem sądowym pojęcie „niedostatku” oznacza brak jakichkolwiek środków utrzymania, jak i sytuację, kiedy uzyskane środki nie wystarczają na pełne zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb). W przypadku orzeczenia rozwodu bez orzekania o winie obojga małżonków obowiązek alimentacyjny wygasa z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu. Termin pięcioletni może jednak zostać przedłużony przez sąd ze względu na wyjątkowe okoliczności. Podkreślić należy, iż w przypadku rozwodu z winy obu stron czas trwania obowiązku alimentacyjnego nie jest ograniczony w czasie, co oznacza, iż obowiązek ten może mieć charakter bezterminowy. Obowiązek alimentacyjny (w sytuacji orzeczenia rozwodu bez orzekania o winie lub uznania obojga małżonków za winnych rozkładu pożycia) wygasa w razie zawarcia przez drugiego małżonka nowego małżeństwa.

2) w sytuacji orzeczenia rozwodu z orzeczeniem o winie rozkładu pożycia (tylko jednego małżonka):

od małżonka, który został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, drugi małżonek niewinny może domagać się alimentów, nawet gdy nie znajduje się w niedostatku. Warunkiem zasądzenia alimentów jest wykazanie, iż rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, sąd orzekając o żądaniu małżonka niewinnego zasądzenia alimentów od małżonka winnego rozkładu pożycia małżeńskiego powinien porównać sytuację, w jakiej małżonek niewinny znajdzie się po rozwodzie, z sytuacją, w jakiej znajdowałby się, gdyby pożycie małżonków funkcjonowało prawidłowo. Obowiązek alimentacyjny małżonka uznanego za wyłącznie winnego na rzecz małżonka niewinnego wygasa jedynie w razie zawarcia przez małżonka niewinnego nowego małżeństwa, co oznacza, iż obowiązek ten ma w wielu przypadkach praktycznie dożywotni charakter. Należy podkreślić również, iż małżonek uznany za niewinnego nie będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz małżonka winnego alimentów, nawet jeżeli ten znajdzie się w niedostatku.

Rodzaje rozstrzygnięć w wyroku orzekającym rozwód:

W wyroku orzekającym rozwód sąd z urzędu podejmuje rozstrzygnięcia w następujących kwestiach:

- władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dzieckiem obojga rodziców;

- kontaktach z dzieckiem (na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem);

- alimentów;

- sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania przez rozwodzących się małżonków przez czas ich wspólnego zamieszkiwania po rozwodzie.
Na żądanie strony w wyjątkowym wypadku sąd orzeka o eksmisji, gdy jedno z małżonków zajmujących wspólne mieszkanie swym rażąco nagannym postepowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.

Na zgodny wniosek stron sąd w wyroku orzekającym rozwód może orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe.

Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

Zabezpieczenie:

Przed wszczęciem postępowania, jak i w jego toku strona może wnosić o udzielenie zabezpieczenia, tzn. o wydanie przez sąd na czas toczącego się postępowania - postanowienia zabezpieczającego interes strony. Tak więc wniosek o zabezpieczenie można złożyć już w pozwie o rozwód (lub odpowiedzi na pozew), a także na późniejszym etapie postępowania sądowego.

Wniosek o wydanie zabezpieczenia może dotyczyć rozmaitych kwestii, np. zabezpieczenia władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi, uregulowania kontaktów rodzica z dziećmi, wysokości świadczeń alimentacyjnych, miejsca stałego pobytu dzieci przy jednym z rodziców, sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania, zaspokojenia potrzeb rodziny.

Podkreślić należy, iż postanowienie sądu o zabezpieczeniu może ulegać zmianom w trakcie sprawy sądowej.

Tak więc jeżeli chcemy aby sąd nakazał np. płacenie alimentów przez czas trwania sprawy o rozwód do czasu jej prawomocnego zakończania, to powinniśmy złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów.

Rozwód - skutki powstałe z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu:

- z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu następuje definitywne rozwiązanie związku małżeńskiego, byli małżonkowie są osobami tzw. stanu wolnego, co umożliwia im zawarcie w przyszłości ponownie związku małżeńskiego z inną osobą, niekiedy również jak jest taka wola stron z byłym małżonkiem;

- w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu -małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa;

- ustaje ustawowa wspólność majątkowa (dotyczy to sytuacji, w których przed orzeczeniem rozwodu, małżonkowie nie zawarli umowy o ustanowienie rozdzielności majątkowej, nie doszło do sądowej rozdzielności majątkowej, nie była orzeczona separacja). Ustanie ustawowej wspólności majątkowej umożliwia dokonanie podziału majątku wspólnego między małżonkami;

- ustaje ustawowe dziedziczenie po małżonku - byli małżonkowie nie dziedziczą po sobie z ustawy. Byli małżonkowie dziedziczyć mogą po sobie na podstawie testamentu, również testamentu sporządzonego w trakcie trwania małżeństwa, o czym należy pamiętać i w razie konieczności dokonać stosownej zmiany w tym zakresie;

- po kolejnych 300 dniach od dnia uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu ustaje domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki.


Masz dodatkowe pytania? Z chęcią odpowiemy.
Zapraszamy Cię do kontaktu.

Wróć do spisu treści